fa مروری بر آسیب شناسی سفالینه های تاریخی و فرهنگی مطالعه آسیب‌شناسی و شناخت فناوری‌های ساخت آثار و آرایه‌ها studying pathology and technologies of abjects پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">آسیب‌شناسی آثار سفالی یکی از مهمترین ارکان حفاظت و مرمت به حساب می‌آیند زیرا شناخت آسیب راه را برای حفاظت و نوع مرمت آن هموار خواهد کرد آثار سفال در زمره مواد پایدار قرار می‌گیرند زیرا این آثار نسبت به سایر آثار مکشوفه از کاوش‌های باستان‌شناسی پایداری بیشتری از خود نشان می‌دهند اما همین آثار اگر در شرایط نامناسب و عوامل نامطلوب دفن قرار گیرند بسیار دچار آسیب می‌شوند و اگر دقت کافی در حفاظت درست از این اشیا صورت نگیرد منجر به نابودی کامل سفالینه‌ها خواهد شد. آسیب‌های وارده در بدنه‌های سفالی معمولا به طور عمده به دو صورت فیزیکی و شیمیایی روی می‌دهد و در مواردی عوامل مکانیکی نیز باعث سرعت بخشیدن این فرآیند خواهد شد در آسیب‌شناسی بدنه‌های سفالی باید به سرمنشا و پدیدآورنده این آسیب‌ها پی برد تا بهترین درمان در راستای پایداری بیشتر سفال اتخاذ شود. از جمله مهم‌ترین آسیب‌های وارده بر بدنه‌های سفالی می‌توان به ترک شکستگی تبلور انواع نمک‌ها آسیب‌های مراحل پخت آسیب‌های زیستی، لکه لایه‌لایه شدن و غیره اشاره کرد در این پژوهش مروری خواهد شد به متداول‌ترین آسیب‌های بدنه‌های سفالی و عوامل پدید آوردنده و رابطه میان شکل‌گیری یک آسیب و تأثیر آن در به وجود آمدن سایر آسیب‌ها در همین راستا نیاز است تا تأثیرات یک آسیب بر روی به وجود آمدن سایر آسیب‌ها شناخته شود که این امر موجب تصمیم‌گیری درست در انتخاب روش برای امر حفاظت و مرمت خواهد شد.</div> <div style="text-align: justify;">The pathology of pottery works is considered one of the most fundamental pillars of conservation and restoration, as understanding the damage will pave the way for its preservation and restoration. Pottery works are generally more stable than many other materials found in archaeological excavations. However, when these works are buried in inappropriate conditions and unfavorable factors, they can suffer from significant damage. Without proper care in their protection, the result may be complete deterioration of the pottery. Damage to ceramic bodies occurs in two forms: Physical and chemical, along with mechanical factors, can accelerate these processes. In the pathology of clay bodies, it is essential to identify the origins and causes of these damages to implement the effective treatments aimed to enhance the longevity of the ceramics., In the pathology of clay bodies, we can refer to cracks, fractures, crystallization of various salts, damages from firing processes, biological damages, stains, delamination, and more. This research, will provide an overview of the most prevalent damages of clay bodies and the factors that cause them, and the relationship between the formation of one type of damage and its influence on the emergence of other damages. Recognizing these connections can inform more effective methods for the protection and restoration of pottery artifacts.</div> آسیب‌شناسی سفال, عوامل محیطی, شکستگی, شکفتگی, رسوبات نمکی. Pathology, Environmental Factors, Fracture, Efflorescence, Salt Deposits. 19 34 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-61-5&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad yaghizayi محمد یاغی‌زایی m.yaghizahi@gmail.com Yes 1. M.A. Restoration and Conservation of Cultural Historical Objects. Tabriz Islamic Art university. Tabriz. Iran. دانش آموخته کارشناسی ارشد مرمت آثار تاریخی و فرهنگی دانشکده حفاظت آثار فرهنگی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، ایران. Mehdi Razani مهدی رازانی No Associate Professor, Faculty Cultural Materials Conservation. Tabriz Islamic Art university. Tabriz. Iran. دانشیار دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران. Atefeh Fazel Najafabadi عاطفه فاضل نجف‌آبادی No Assistant Professor, Faculty of Islamic Handicrafts Arts, Tabriz Islamic Art university, Tabriz, Iran. استادیار. دانشکده هنرهای صناعی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران.