fa مطالعات پتروگرافی آجرهای تاریخی محوطه میراث جهانی چغازنبیل مطالعه آسیب‌شناسی و شناخت فناوری‌های ساخت آثار و آرایه‌ها studying pathology and technologies of abjects پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">محوطه میراث جهانی چغازنبیل در خوزستان یکی از مهمترین محوطه های ایلامی است که با مصالحی از خشت و آجر بنا شده است. امروزه بهره‌گیری از روش پتروگرافی از جایگاه ویژه‌ای در مطالعات باستان‌سنجی مصالح تاریخی همچون آجر و سنگ برخوردار است و با این روش کم هزینه می‌توان اطلاعات فنی و ذی قیمت فراوانی را از مواد و مصالح تاریخی استخراج نمود هدف اصلی این مقاله شناخت ویژگی‌های کانی‌شناسی نمونه آجرهای تاریخی چغازنبیل از طریق بررسی میکروسکوپی مقاطع نازک آن‌ها بوده است. جزییات مورد بررسی آجرها شامل: نوع کانی‌های تشکیل دهنده آجر بافت شامل اندازه و شکل دانه‌ها تخلخل نوع ناخالصی‌ها و نحوه توزیع آن‌ها بوده که به همراه تصاویر مربوطه به تفصیل ارایه شده است. نتایج مطالعات نشان می‌دهد رنگ ظاهری آجرهای چغازنبیل دارای طیف وسیعی از رنگ‌های زرد قهوه‌ای قرمز تا سبز هستند. بررسی‌های میکروسکوپی ضمن معرفی برخی ویژگی‌های فیزیکی آجرهای چغازنبیل عمده کانی‌های موجود در ساختار آن‌ها را از نوع دانه‌های اکسید آهن کلسیت کوارتز ،چرت ژیپس دانه‌های ریز میکا و فلدسپات معرفی می‌کند. همچنین بررسی‌های به عمل آمده تصویری روشن از فرآیندهای فرسایشی آجرها به ویژه تحت تاثیر نمک‌های محلول ارایه داده است.</div> <div style="text-align: justify;">The Chogha Zanbil world heritage site in Khuzestan is one of the most important Elamite sites, constructed using materials such as mud bricks and baked bricks. Today, the use of petrographic methods holds a special place in archaeometric studies of historical materials like bricks and stones. This cost-effective method allows for the extraction of valuable technical information from historical materials. The main objective of this article is to identify the mineralogical characteristics of historical brick samples from Chogha Zanbil through the microscopic examination of their thin sections. The details examined in the bricks include the types of minerals that make up the bricks, texture (including grain size and shape), porosity, types of impurities, and their distribution, all presented in detail along with relevant images. The results of the studies indicate that the apparent color of the bricks from Chogha Zanbil ranges widely from yellow, brown, and red to green. Microscopic examinations not only introduce some physical characteristics of the bricks from Chogha Zanbil but also identify the main minerals present in their structure, which include iron oxide grains, calcite, quartz, chert, gypsum, fine mica grains, and feldspar. Additionally, the conducted studies provide a clear picture of the weathering processes affecting the bricks, particularly under the influence of soluble salts.</div> آجر, پتروگرافی, باستان‌سنجی, محوطه میراث جهانی چغازنبیل. Brick, Petrography, Archaeometry, Chogha Zanbil WHS. 35 52 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-44-7&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Fadaei حمید فدایی hfadaii@yahoo.com Yes Assistant Professor, Research Centre for Conservation and Restoration of Cultural Relics, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran-Iran. استادیار پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی - فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تهران، ایران