fa بررسی تأثیرات سیلیس (SiO2) در ساختار لعاب‌ها مطالعه آسیب‌شناسی و شناخت فناوری‌های ساخت آثار و آرایه‌ها studying pathology and technologies of abjects پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">لعاب لایه‌ای شیشه‌ای براق یا مات است که روی سطح سفال قرار گرفته که علاوه بر زیبایی موجب استحکام و غیر قابل نفوذ بودن سطح آن می‌شود. لعاب‌ها بر حسب نوع مواد تشکیل دهنده و همچنین دما و نوع پخت به چندین دسته تقسیم می‌شوند لعاب که بر پایه سیلیس ساخته می‌شود شفاف و بی‌رنگ است که برای رنگی کردن لعاب به آن اکسیدهای فلزی مانند اکسید مس یا کبالت و .... اضافه می‌شود در تقسیم‌بندی اولیه مات یا شفاف بودن لعاب مطرح است و به سربی یا قلیایی بودن لعاب بستگی دارد. تقسیم بندی‌های دیگر لعاب بر اساس نوع مواد استفاده شده و دمای پخت و همچنین محیط پخت لعاب صورت می‌گیرد. شناخت نوع مواد استفاده شده در لعاب‌ها کمک شایانی در بررسی و شناسایی بهتر آن‌ها و همچنین معایب موجود در لعاب و نوع آسیب و محافظت از ظروف تاریخی می‌نماید. یکی از موادی که در ساختار لعاب‌های تاریخی استفاده می‌شده سیلیس با سنگ چخماق بوده که در لعاب‌های امروزی نیز کاربرد دارد. این ماده در طبیعت به صورت سنگ‌های کوارتز که انواع مختلفی از آن در جاهای متفاوت دنیا شناسایی شده است نقش مهمی در ساختار لعاب دارد. این ماده باعث اتصال بهتر بدنه و لعاب شده و در ترکیب با مواد دیگر موجب شیشه‌ای شدن لعاب می‌شود نقش مهمی در استحکام لعاب دارد و بنابراین وجود آن بخصوص در دماهای بالا در لعاب ضروری است. در این پژوهش سعی شده تا با مطالعه در مورد ساختار فیزیکی و شیمیایی سیلیس به نقش و اهمیت آن در فرمولاسیون لعاب پرداخته شود. برای تحقق این موضوع لازم است ابتدا نوع و ساختار سیلیس بررسی شود و سپس به عیوب و مزایای آن در ساختار لعاب و چگونگی و اهمیت آن در لعاب پرداخته شود. این پژوهش با مطالعه در کتاب‌ها و مقالات سعی در آشنا کردن مخاطب با یکی از اساسی‌ترین مواد مورد مصرف در لعاب که همان سیلیس است دارد که مقدار و نوع سیلیس مصرفی چه تأثیری در نوع لعاب دارد.</div> <div style="text-align: justify;">Glaze is a layer of glossy or matte glass that is applied to the surface of pottery, which not only enhances its beauty but also provides strength and impermeability to the surface. Glazes are divided into several categories according to the type of ingredients as well as the temperature and type of firing. Glazes made from silica are transparent and colorless, which metal oxides such as copper oxide or cobalt, etc. are added to color the glaze. In the primary division, the opaqueness or transparency of the glaze is relevant, which depends on the lead or alkalinity of the glaze. Other classifications of glaze are based on the type of materials used and the firing temperature as well as the firing environment of the glaze. Knowing the types of materials used in the glazes significantly aids in better examination and identification, as well as in recognizing existing defects in the glaze, the type of damage, and the preservation of historical objects. One of the materials used in the structure of historical glazes is silica or flint, which is also used in modern glazes. This substance exists in nature in the form of quartz stones, of which different types have been identified in different parts of the world, plays an important role in the glaze structure. It enhances the bonding between the body and the glaze, and when combined with other materials, it makes the glaze glassy. It plays an important role in the strength of the glaze, and therefore its existence is necessary in the glaze, especially at high temperatures. This research aims to study the physical and chemical structure of silica and its role and importance in glaze formulation. To achieve this, it is necessary first to examine the type and structure of silica, and then discuss its advantages and disadvantages in the structure of the glaze and its importance in the glaze. By studying books and articles this research tries to familiarize the audience with one of the most basic materials used in glaze, which is silica, and how the quantity and type of silica used affects the type of glaze produced.</div> لعاب, دگرگونساز, سیلیس, کوارتز. Glaze, Transformative, Silica, Quartz. 53 62 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-44-8&slc_lang=fa&sid=1 Sarvin Moradi سروین مرادی sarvin.moradi60@gmail.com Yes M.A. Restoration and Conservation of Cultural - Historical Objects.Tabriz Islamic Art university. Tabriz,. Iran. دانشجوی کارشناسی ارشد باستان سنجی دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران. Muhammad yaghizahi محمد یاغی‌زایی No M.A Archaeometry, Faculty of Cultural Materials Conservation. Tabriz Islamic Art University. دانش آموخته کارشناسی ارشد مرمت آثار تاریخی و فرهنگی دانشگاه هنر اسلامی تبریز. ایران.