fa مطالعه و آسیب‌شناسی آثار فرهنگی- تاریخی با استفاده از روش‌های بازتابی و فلورسانس: مطالعۀ موردی سه اثر تاریخی موزه بزرگ خراسان کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12px;"><span style="font-family:IRANsans;">روش‌های بازتابی (<span dir="LTR">Reflection</span>) و فلورسانس ( <span dir="LTR">Fluorescence</span>) در مبحث تاریخ هنر و فرایند شناخت مواد و بررسی وضعیت و مرمت آثار تاریخی و هنری اطلاعات ارزشمندی را در اختیار پژوهشگران و مرمتگران قرار می‌دهد. تصاویر حاصل از نور مریی (<span dir="LTR">Visible Light</span>) بهترین روش برای ثبت اثر و بررسی آن در غیاب اثر است. دوربین‌های دیجیتال مدرن این پدیده را تسریع و همگانی کرده‌اند. تصاویر اشعه ماوراءبنفش (<span dir="LTR">Ultra-Violet (Uv)</span>) برای آنالیز سطح نقاشی و بررسی وضعیت کنونی اثر و تشخیص رنگ‌دانه‌ها به کار می‌رود. این روش جزو روش‌های بازتابی و فلورسانس شمرده می‌شود. از این جهت که مقداری از آن از سطح نمونه بازتاب و در طول موج مریی از سطح ساطع می‌شود. مقداری نیز به‌کمک سطح جذب می‌شود. این پژوهش به بررسی کیفی آسیب‌های یک تابلو نقاشی رنگ‌روغن و دو نسخه خطی به روش فلورسانس اشعه ماوراءبنفش و روش بازتابی نور مریی پرداخته است. مشخصات ظاهری اثر به‌وسیله تصویر نور مریی و تصویر فلورسانس بررسی و ثبت شد. تصویر فلورسانس محل‌هایی که رنگ خود را از دست داده‌اند، وصله‌کاری شده‌اند یا بخش‌هایی را که مرمتی هستند تشخیص داده‌اند؛ بنابراین تصویر فلورسانس، در غیاب تاریخچه اثر تصویر روشنی از وضعیت مرمت‌های پیشین و آسیب‌هایی که در تابلوی نقاشی ایجاد شده است، می‌دهد. همچنین در بررسی یک نسخه تاریخی- فرهنگی تشخیص بخش‌هایی که مورد حمله بیولوژیکی قرار گرفته‌اند میسر شد. بررسی نسخه خطی دیگر با اشعه فلورسانس ماوراءبنفش نشان داد که احتمالاً رنگ قرمز به‌کاررفته در نسخه، رنگ‌دانه اخراست.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:14px;"><span style="font-family:Times New Roman;">Reflection and fluorescent imaging techniques play a very important role in conservation of cultural heritage. Visible images are the best tool to register and inspect an art work in the absence of it. Nowadays modern digital camera facilitate this process. Additionally, ultraviolet (UV) images are a good tool to analyse painting surface layer and investigate the conservation state of objects. Also, UV florescent reveals information about chemical nature of varnish, pigments, restoration treatment and retouches. This technique is fast, inexpensive and in-situ. In current paper, we investigated the potential of ultra-violet fluorescence and visible reflectance technique to investigate the current conservation state of an oil painting and two manuscripts. The apparent characteristics of the work were examined and recorded by image of Visible light and image of fluorescence. The Florence image has patched up areas that have lost their color or identified areas that had been restored, so the Florence image, in the absence of a history of the effect, gives a clear picture of the condition of the previous restoration and the damage done to the painting. Also, in examining a historical-cultural version, it was possible to identify the areas that had been biologically attacked. Examination of another manuscript with ultraviolet fluorescence radiation showed that the red color used in the prescription is probably a discolored pigment.</span></span></div> روش بازتابی, فلورسانس, آسیب‌شناسی, مرمت, میراث فرهنگی, موزه بزرگ خراسان. Reflection method, Fluorescence, Conservation state, Cultural heritage, Great Museum of Khorasan. 19 28 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-46-5&slc_lang=fa&sid=1 Ehsan Harati احسان هراتی Harati.1773231@uniroma1.it Yes Archaeological materials researcher, Great Museum of Khorasan, Iran. کارشناس ارشد دانش مواد در باستان‌شناسی، موزه بزرگ خراسان، مشهد، ایران. Mahmoud Bakhtyari Shahri محمود بختیاری شهری bakhtyarim44@gmail.com No Faculty of Research Institute of Cultural Heritage & Tourism, Mashhad, Iran. عضو هیئت‌علمی، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، خراسان رضوی، ایران.