fa پوشش حفاظتی، گچ نیم پخت - نیم‌کوب، اندود کاهگل، میراث جهانی تخت سلیمان. کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">از روش‌های رایج در حفاظت از ساختارهای معماری در محوطه میراث جهانی تخت سلیمان استفاده از اندود کاهگل بوده است. این اندود عمدتا بر روی ساختارهای سنگی و آجری اجرا شده است. اگرچه اندود کاهگل شیوه متعارف حفاظت از معماری خاکی در بیشتر مناطق ایران با اقلیم گرم و خشک محسوب می‌گردد اما متأسفانه این اندود در اقلیم پر بارش کوهستانی تخت سلیمان همراه با دماهای زیر صفر منطقه با فرسایش زیادی روبروست. لذا هدف اصلی این پژوهش بررسی و ارزیابی جایگزینی گچ سنتی نیم پخت - نیم کوب به جای اندود کاهگل به منظور انجام پوشش حفاظتی بالای دیواره‌ها و بقایای معماری است. تا از نفوذ رطوبت به ساختارهای معماری ممانعت گردد، ضمن آنکه خود نیز دچار کمترین میزان فرسایش شود. روش‌شناسی گردآوری داده‌های این پژوهش به صورت میدانی و با انجام مشاهده و مستندسازی همراه بوده است و بر روی داده‌ها کار تحلیل لازم انجام شده است. بررسی‌های میدانی در زمینه بازتولید و استفاده از گچ سنتی به عنوان ملاط مرمتی در محوطه بیانگر تجربه‌ای موفق در این مورد بوده است. همچنین نتایج نشان می‌دهد این ملاط که از کوبیدن و خرد کردن سنگ گچ پخته شده در کوره تهیه می‌شود ویژگی‌های مشابه ملاط‌های اصلی را داراست و از استحکام مناسبی نیز در شرایط آب و هوایی سخت منطقه برخوردار است. بر این اساس میتواند به عنوان یک پوشش قربانی شونده جایگزین مطلوبی برای اندود کاهگل باشد.</div> <div style="text-align: justify;">Kahgel plaster has been a common method for protecting architectural structures at the Takht-e Soleyman World Heritage Site. Primarily applied to stone and brick structures, this plaster has proven inadequate in the site&#39;s mountainous, high-rainfall climate with sub-zero temperatures, leading to significant erosion. This study investigates the potential of replacing Kahgel plaster with traditional half-baked, half-crushed gypsum plaster as a protective coating for walls and architectural remains. The aim is to prevent moisture penetration while minimizing the new coating&#39;s own deterioration. Field research, including observation and documentation, was employed to gather data. Results indicate that the use of traditional gypsum mortar as a restoration material at the site has been successful. Derived from pounded and crushed kiln-fired gypsum stone, this mortar exhibits similar characteristics to the original mortars and offers adequate strength in the region&#39;s harsh climate. Consequently, it presents a viable sacrificial coating alternative to Kahgel plaster.</div> Protective coating, Semi-Baked Semi-crushed gypsum plaster, Kahgel plaster, Takht-e Soleyman World Heritage Site. 17 28 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-52&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Fadaei حمید فدایی h.fadai@richt.ir Yes Assistant Professor, Research Centre for Conservation and Restoration of Cultural Relics, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran-Iran. استادیار پژوهشکده حفاظت و مرمت آثار تاریخی فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری تهران. ایران. mohsen Charesaz محسن چاره‌ساز No M.A. in Conservation and Restoration of Historical and Cultural Artifacts, Tehran. کارشناس ارشد حفاظت و مرمت آثار تاریخی و فرهنگی تهران. ایران.