fa ضرورت تغییر رویکرد شرح خدمات حفاظت و مرمت تزیینات معماری در مواجهه با نمایان شدن شواهد تاریخی طی روند اقدامات اجرایی (مورد مطالعه تزیینات معماری مزار قطب‌الدین حیدر) کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">تزیینات معماری به کار رفته در بناهای تاریخی یکی از برجسته‌ترین وجوه تمایز و معیارهای قابل استناد در معرفی و شناخت سبک دوره هویت و شاخص‌های معماری هر دوره به شمار می‌رود. این گزارش بر پایه مطالعات موردی و کتابخانه‌ای محقق از اقدامات مرمت بنا و نظارت بر حوزه تزیینات معماری بنای تیموری مزار قطب‌الدین حیدر طی سال‌های ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۲ تهیه شده است. این مطالعات منجر به طرح پرسش‌های مهمی در زمینه پیشینه تنوع سبک و مصالح به کار رفته در بستر بنا و همچنین تعداد و تنوع لایه‌های تزیینات گردید تخصیص اعتبار و بررسی دقیق برای تهیه شرح خدمات اقدامات اجرایی حفاظت و مرمت در سال ۱۴۰۲، فرصتی ارزشمند برای تحلیل و شناسایی مؤلفه‌هایی از هویت میراث ملموس و ناملموس معماری و تزیینات معماری فراهم آورد. این مؤلفه‌ها شامل متغیرهایی همچون کشف تنوع لایه‌های زیرین تزیینات در حین اقدامات اجرایی ظرافت رنگ آمیزی نمادها، نقوش نشانه‌ها سبک‌ها یادگار نوشته‌ها و مستندات خطی بودند که در پیوند با کلیت مجموعه مزار قطب‌الدین حیدر معماری مسجد، رباط محوطه پیرامون رموز شخصیت عرفانی قطب‌الدین حیدر و ارادت شهروندی در هم آمیخته‌اند. روند اقدامات اجرایی و جزئیات شرح خدمات به گونه‌ای تغییر و ارتقا یافت که ضرورت تحلیل زوایای پنهان حفاظت پیشگیرانه معرفی و نمایش شواهد تزیینات و معماری بنا در قالب موزه‌ای تحت عنوان از معماری تا تزیینات مطرح و قابل اجرا شد. این موزه می‌تواند به عنوان گامی مؤثر در جهت حفظ و معرفی این میراث ارزشمند عمل کند.</div> <div style="text-align: justify;">The architectural decorations used in historical buildings are among the most prominent distinguishing features and reliable criteria for identifying and understanding the style, period, identity, and architectural characteristics of each era. It appears that the execution framework, style, and construction materials of historical buildings and their architectural decorations have had a direct or indirect relationship with factors such as invasions, the dominance and maturation of styles and tastes, the duration of historical periods, the exercise of power, perspectives, and shifts in attitudes over time. This report is based on case studies and library research conducted by the author on the restoration efforts and supervision of the architectural decorations of the Timurid-era mausoleum of Qotb al-Din Haydar from 2011 to 2023. These studies raised significant questions regarding the historical background, diversity of styles and materials used in the building&#39;s foundation, as well as the number and variety of decorative layers. The allocation of funding and meticulous examination for the preparation of the executive action plan for conservation and restoration in 2023 provided a valuable opportunity to analyze and identify components of the tangible and intangible heritage of the architecture and architectural decorations. These components included variables such as the discovery of diverse underlying decorative layers during executive actions, intricacy, color schemes, symbols, motifs, signs, styles, inscriptions, and written documentation. These elements were intertwined with the overall complex of Qotb al-Din Haydar&#39;s mausoleum, the architecture of the mosque, caravanserai, surrounding area, the mystical persona of Qotb al-Din Haydar, and civic devotion. The process of executive actions and the details of the action plan were modified and enhanced in such a way that the necessity of analyzing hidden aspects, preventive conservation, and the presentation and display of architectural and decorative evidence in the form of a museum titled &quot;From Architecture to Decorations&quot; was proposed and deemed feasible. This museum could serve as an effective step toward preserving and showcasing this valuable heritage.</div> تزیینات معماری, حفاظت و مرمت, میراث ملموس و ناملموس, قطب الدین حیدر, موزه معماری تا تزئینات. Architectural Decorations, Conservation and Restoration, Tangible and Intangible Heritage, Qotb al-Din Haydar, Museum of Architecture to Decorations. 61 80 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-56&slc_lang=fa&sid=1 Mozhgan Mousazadeh مژگان موسی‌زاده mosazadehm@yahoo.com Yes Supervisor of Architectural Decorations in Historical Buildings of Khorasan Razavi. مربی پایه یک ناظر تزیینات معماری بناهای تاریخی خراسان رضوی ایران.