Knowledge of Conservation and Restoration

fa بازیابی کالبد و کارکرد بنای کهن دژ کوه خواجه بر پایه اسناد باستان‌شناسی و مطالعات میدانی Recovering the Structure and Function of the Ancient Building of Kooh Khajeh Fortress Based on Archaeological Documents and Field Studies کاربرد علوم، فناوری‌ها، تجهیزات، مواد و روش‌های نوین Application of modern sciences, technologies, equipment, materials and methods پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">شهرستان سیستان یکی از مراکز جمعیتی جنوب شرق ایران است. این شهرستان در نزدیکی مرز افغانستان و ایران قرار دارد و از دوره سلوکیان، اشکانیان و ساسانیان دارای آثاری است که تاکنون مورد توجه باستان‌شناسان بسیاری قرار گرفته است. کوه خواجه تنها عارضه طبیعی این دشت پهناور است که دارای مجموعه آثاری از پیش از تاریخ تا اسلامی است. مدارک تاریخی نشان می‌دهد که در دوره اشکانیان بنای یک کاخ با کاربری آیینی و مذهبی در دامنه کوه خواجه تأسیس و این ناحیه از سیستان را به یکی از مکان‌های عبادی زردشتیان تبدیل کرده است. بنای این کاخ که تا حدود 1500 میلادی قلعه‌رستم نام داشته است، با نام‌های کاخ رستم، کاخ گندافره، کاخ گاسپار، کاخ سه‌مغ و قلعه سه‌مجوس و اخیراً قلعه کافرون و «کهن دژ» نیز نامیده شده است. به‌دلیل پیچیدگی لایه‌های مختلف تاریخی و کمبود مطالعات پژوهشی در این زمینه هنوز بخش‌های زیادی از بنا، به‌طور ناشناخته باقیمانده است. مسئله اصلی این نوشتار بررسی اثر با تکیه بر اسناد باستان‌شناسی، مطالعات میدانی و شواهد موجود است. این بررسی برای بازیابی ساختارهای کالبدی بنا که دچار تخریب و تغییر است، انجام شده و ضرورت آن با توجه به پژوهش‌های اندکی که در این بنا صورت گرفته است مشخص می‌شود. بر این اساس پرسش‌هایی پیرامون، کاربری فضاهای بنا و کالبد بنا در قسمت‌های تخریب شده مطرح می‌شود. این پژوهش به روش توصیفی- تاریخی و میدانی انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد بنای کاخ دارای الحاقاتی است که متعلق به زمان بعد از ساخت اولیه بنا است و همین امر باعث از بین رفتن فرم و کالبد اصلی بنا، برهم خوردن نظام صحیح حرکت و پنهان شدن تزئینات معماری ساسانی شده است.</div> <div style="text-align: justify;">Sistan is one of the population centers in southeastern Iran. This region is located near the Iran-Afghanistan border and is home to monuments from the Seleucid, Parthian, and Sassanid periods, which have attracted the attention of numerous archaeologists. Kooh Khajeh Fortress, the only natural feature in this vast plain, boasts a collection of monuments dating from prehistoric to Islamic times. Historical documents indicate that during the Parthian Empire, a palace with ritual and religious functions was established on the slopes of Kooh Khajeh, transforming this area of Sistan into one of the worship centers for Zoroastrians. This structure, known as Rostam Castle until around 1500 AD, has also been referred to as Gondafreh Palace, Gaspar Palace, Se-mogh Palace, and more recently as Kafaroon Castle or "Kohan Dezh."Due to the complexity of its various historical layers and the lack of research in this area, many parts of the Kohan Dezh monuments, located on the hillside of Kooh Khajeh, remain unknown. The primary focus of this study is to survey these monuments based on archaeological documents, field studies, and available evidence. The research aims to recover the physical structures of the building through structural reconstruction, as they are undergoing changes and destruction. The necessity of this research is underscored by the limited number of studies conducted on this site. This research employs a descriptive-historical and field-based methodology. The results of the study reveal that the palace's structure includes extensions added after its initial construction. These additions have led to the loss of the building's original form and structure, disrupted the proper movement system, and obscured the architectural decorations characteristic of Sassanid architecture.</div> سیستان, بنای کهن دژ, اشکانی و ساسانی, مدل‌سازی سه‌بعدی. Kooh Khajeh Fortress, Field Studies, Parthian Empire, Structural Reconstruction. 1 15 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-66&slc_lang=fa&sid=1 Sara Sedghi سارا صدقی Sarasedghi1361@gmail.com Yes Master of Science in Restoration and Conservation of Historical Monuments, Isfahan University of Art. کارشناسی ارشد مرمت و احیاء بناهای تاریخی دانشگاه هنر اصفهان. ایران. Nima Valibeig نیما ولی‌بیگی No Associate Professor, Department of Restoration and Conservation of Historical Monuments and Textures, Faculty of Conservation and Restoration, Isfahan University of Art. دانشیار گروه مرمت و احیاء بناها و بافت‌های تاریخی، دانشکده حفاظت و مرمت، دانشگاه هنر اصفهان. ایران. Vahid Pourzarghan وحید پورزرقان No PhD in Restoration of Historical Monuments, Isfahan University of Art. دانش‌آموخته دکتری مرمت آثار تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان. ایران.