fa کربرد سیستم اطلاعات جغرافیایی در حفاظت پیشگیرانه از فرسایش‌های هیدرولیکی کتیبه پیرغار گزارش‌های اجرایی حفاظت و مرمت اشیاء در مجموعه‌ها، موزه‌ها، محوطه‌ها و کاوش‌های باستان‌شناسی Executive reports on the conservation and restoration of objects in collections, museums, sites, پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:10pt"><span style="tab-stops:right 28.3pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif"><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"><span style="color:black">کتیبه صخره‌ای که پایه اصلی شکل‌گیری موضوع این پژوهش است، در منطقه پیرغار، به دستور رهبران جنبش مشروطه‌خواهی بختیاری در روستای ده‌چشمه بر روی صخره‌ای حجاری شده است. وضعیت کنونی نگهداری این یادمان چندان مطلوب نیست؛ لذا بررسی و مطالعه دقیق این کتیبه، با توجه به ارزش‌های تاریخی و فرهنگی آن، به‌منظور شناخت و حفاظت اصولی ضرورت دارد. بر اساس مطالعات توپوگرافی و میدانی، کتیبه‌ها بر اثر جریان آب‌های سطحی و یخبندان دچار فرسایش و ریختگی شده‌اند. از مهم‌ترین منابع سطحی مؤثر می‌توان به تجمع برف و ریزش‌های جوی در بالای کوه، وجود جریان‌های فصلی روی سطوح شیب‌دار منتهی به آثار، و یخبندان در فصول سرد اشاره کرد که منجر به فرسایش، ریختگی و آسیب‌های جدی به کتیبه‌ها می‌شود. این بررسی در قالب یک پژوهش کمی و با روشی مبتنی بر مطالعات میدانی، بررسی‌های محیطی و استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی (</span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">GIS</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"><span style="color:black">) انجام شده است. برای این منظور، ابتدا با استفاده از بازدیدهای میدانی و ابزارهای </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">GIS</span><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"><span style="color:black"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="color:black">RS</span><span lang="AR-SA" style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;B Mitra&quot;"><span style="color:black">، منطقه محل استقرار کتیبه‌ها شناسایی شد و اطلاعات به‌دست‌آمده با توجه به جبهه و جهت آسیب‌ها ارزیابی گردید. با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، چگونگی تخلیه رواناب‌ها از حوزه، عملیات هیدرولوژی، نسبت ارتفاع هر حوزه، مدل رقومی ارتفاعی، شیب، جهت شیب، حوضه‌ها، زیرحوضه‌ها، محل خروج آبراهه‌ها و جهت جریان آب در منطقه به‌دست آمد. این اطلاعات در جهت آسیب‌شناسی و حفاظت پیشگیرانه کتیبه‌های مذکور مؤثر خواهد بود.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:12.0pt"><span style="font-family:&quot;Garamond&quot;,serif">The rock inscription, which forms the basis of this research, is located in the Pirghar region and was carved on a rock in Deh-Cheshmeh village under the orders of the leaders of the Bakhtiari Constitutional Movement. The current condition of this monument is not optimal; thus, a detailed and accurate study of the inscription, given its historical and cultural significance, is essential for its proper recognition and conservation. Based on topographic and field studies, the inscriptions have been subjected to erosion and deterioration due to surface water flow and frost. Among the most significant surface factors are snow accumulation, precipitation at higher elevations, seasonal flows on sloping surfaces leading to the monument, and frost during cold seasons, which cause erosion, deterioration, and serious damage to the inscriptions. This study is conducted within the framework of a quantitative research approach, utilizing field studies, environmental assessments, and the Geographic Information System (GIS). To this end, the area hosting the inscriptions was identified using field visits and GIS and RS tools, and the obtained data were evaluated based on the direction and extent of damage. Using GIS, the drainage of runoff from the basin, hydrological operations, elevation ratios of each basin, digital elevation model, slope, slope direction, basins, sub-basins, waterway outlets, and water flow direction in the region were determined. These data will contribute to the damage assessment and preventive conservation of the inscriptions. </span></span></div> آسیب‌شناسی, حفاظت پیشگیرانه, کتیبه, پیرغار, RS, GIS. Damage Assessment, Preventive Conservation, Inscription, Pirghar, RS, GIS. 29 36 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-127&slc_lang=fa&sid=1 Abdolbasir Hosseinbor عبدالبصیر حسین‌بُر Basir2h@gmail.com No MA Student in Conservation of Historical Monuments, University of Art, Isfahan. دانشجوی کارشناسی ارشد مرمت آثار تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان. Hesam Aslani حسام اصللانی No Assistant Professor, Department of Conservation of Historical Monuments, University of Art, Isfahan. استادیار، گروه مرمت آثار تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان. Eshagh Mansouri اسحاق منصوری No MA Student in Conservation of Historical Monuments, University of Art, Isfahan. دانشجوی کارشناسی ارشد مرمت آثار تاریخی، دانشگاه هنر اصفهان.