Knowledge of Conservation and Restoration

fa بررسی مواد رنگساز بکار رفته در «سنگ بسم الله» موزه آذربایجان تبریز Investigating the Coloring Materials Used in "Sang Bismillah" of Azarbaijan Museum, Tabriz باستان‌سنجی و اصالت‌سنجی اشیا موزه‌ای و آثار تاریخی- فرهنگی. Archaeometry and authenticity assessment of museum objects and historical-cultural properties. پژوهشي Research, Original, Regular <div style="text-align: justify;">کتیبه سنگ بسم الله یکی از آثار شاخص دوره قاجار در موزه آذربایجان تبریز است که از سال 1372 تاکنون در این موزه نگهداری می‌شود. این اثر در شهر قاهره مصر توسط یک هنرمند ایرانی با نام محمد علی قوچانی معروف به میرزا سنگلاخ ساخته شده است. اثر مذکور از پنج قطعه تشکیل شده که در مجموع وزنی بالغ بر 3 تن دارد. عمده آسیب‌های به وجود آمده در این اثر با در نظر گرفتن تزئینات ظریف و از طرفی وزن بالای آن، مربوط به جابجایی‌های متعدد این اثر بوده است. علاوه بر تزئینات بسیار ظریف حجاری، سطح اثر با رنگ‌های آبی، طلایی، سبز، سیاه، سفید و قرمز، مزین شده است. به نظر می‌سد در کنار تاریخ پر فراز و نشیب این اثر و اهمیت فرهنگی آن در میان جامعه امروزی بخصوص مردم تبریز تنها مروری بر سرگذشت آن برای بیان جایگاه، ارزش و ویژگی‌های منحصر به فردش کافی نخواهد بود، لذا مطالعه‌ای دقیق‌تر و علمی به بهتر شناساندن آن می‌تواند کمک شایانی در معرفی این اثر داشته باشد. از طرفی برای حفاظت بهتر و در صورت لزوم مرمت اثر نیاز به تهیه مستندات و مطالعات علمی برای این اثر فاخر، احساس می‌شود. برای تشخیص مواد و منشأ رنگ‌های موجود، استفاده از روش‌های علمی و آزمایشگاهی در دستور کار قرار گرفت. برای تحقق این امر از دو روش آزمایش شیمی کلاسیک و آنالیز EDX برای شناسایی رنگ‌های موجود بهره گرفته شد. پس از انجام آزمایشات و تحلیل و بررسی رنگ‌ها نتیجه بدست آمده وجود رنگ‌های نیل، زنگار مس، پودر طلا، شنگرف، دوده استخوان و سفیداب شیخ را تایید کرد. </div> <div style="text-align: justify;">The “Bismillah stone” inscription is one of the significant works of the Qajar era in the Azarbaijan Museum of Tabriz since 1993. This work was crafted in Cairo, Egypt by an Iranian artist named Mohammad Ali Quchani known as Mirza Sangalakh. The artifact comprises five segments, collectively weighing approximately more than three tons. Most of damages caused in this work, considering its delicate decorations and substantial weight, has been attributed to its multiple relocations. In addition to very delicate carvings, the surface of the work is decorated with blue, gold, green, black, white and red colors. It seems that in addition to the ups and downs history of this work and its cultural significance within contemporary society, particularly among the people of Tabriz, only a review of its history will not be enough to express its status, value and unique characteristics. Therefore, a more detailed and scientific study could significantly enhance the understanding and appreciation of this work. Furthermore, for improved preservation and potential restoration of the work, documentation and scientific studies are needed for this magnificent work. To identify the materials and origins of existing colors, the application of scientific and laboratory methods was put on the agenda. To achieve this, two methods of classical chemistry testing and EDX analysis were employed to identify the present colors. the results confirmed the presence of indigo, copper rust (cuprous oxide), gold powder, Shangraf (cinnabar), bone soot and sheikh white (white lead) in the coloration of the artifact.</div> سنگ بسم الله, رنگدانه, آنالیز EDX, موزه آذربایجان تبریز Bismillah Stone, Pigment, EDX Analysis, Azarbaijan Museum, Tabriz. 38 51 http://journal.richt.ir/kcr/browse.php?a_code=A-10-1-23&slc_lang=fa&sid=1 Hamidreza Irani حمیدرضا ایرانی h.irani1990@gmail.com Yes M.S Archaeometry, Faculty of Cultural Materials Conservation, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, IRAN. فارغ التحصیل کارشناسی ارشد باستان‌سنجی، دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنراسلامی تبریز . ایران Gholamreza yazdani غلامرضا یزدانی No M.A Conservation and Restoration of Historical-Cultural Objects, Restorer at the Azerbaijan Museum. Tabriz, Iran. کارشناس ارشد حفاظت و مرمت آثار فرهنگی و تاریخی، موزه آذربایجان. تبریز. ایران.