دوره 8، شماره 3 - ( 9-1404 )
جلد 8 شماره 3 صفحات 116-97 |
برگشت به فهرست نسخه ها
Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:
Farhani F, Rahimnia R. Structural-Historical Integrity in the Historic Urban Fabric of Qazvin: An Evaluative Study of the Rāh-Rey, Khandaq-Bār, and Khīābān Neighborhoods. KCR 2025; 8 (3) :97-116
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-399-fa.html
URL: http://journal.richt.ir/kcr/article-1-399-fa.html
فرحانی فاطمه، رحیمنیا رضا. بازخوانی یکپارچگی تاریخی- ساختاری در بافت تاریخی قزوین بررسی و ارزیابی در محلات راهری، خندقبار و خیابان. دانــش حـفـاظـت و مـرمـت. 1404; 8 (3) :97-116
استادیار، گروه مرمت و احیاء بناهای تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه بینالمللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران.
چکیده: (49 مشاهده)
یکپارچگی بهعنوان مؤلفهای برای حفظ ارزشها و اهمیت میراثفرهنگی، عاملی اساسی در فرایند حفاظت از میراث فرهنگی است. در شهرهای تاریخی با توجه به روند گسترش و توسعه، موضوع یکپارچگی و حفاظت اهمیت ویژهای دارند. یکپارچگی میتواند باعث ایجاد تعادل میان حفاظت و توسعه شهری باشد. بخصوص در یکپارچگی تاریخی- ساختاری این موضوع قابل توجه جدیتر است. در حال حاضر متأسفانه با ازبینرفتن یکپارچگی ساختاریِ بافتهای کهن، بسیاری از فضاهای شهری تحتتأثیر قرار گرفته و دچار آسیب شدهاند. هدف از این مطالعه در کنار شناسایی شاخصهای کلیدی مرتبط با یکپارچگی تاریخی- ساختاری، بررسی، ارزیابی و تحلیل این موضوع در بخشی از محدوده بافت تاریخی قزوین بود. این مطالعه با بازنمایی و بازخوانی وجوه اصیل و در جهت حفظ ارزشها و اصالتهای بافت تاریخی، به پرسش «در طی زمان چه تحولات کالبدی و ساختاری در محدوده مرکزی بافت تاریخی قزوین ایجاد شده و این تغییرات چه پیامدهایی را به همراه داشته است» پاسخ داده است. در این پژوهش با روشی توصیفی تحلیلی، شاخصهای اصلی سنجش یکپارچگی بر اساس ضوابط حفاظتی و دیدگاه نظریهپردازان تعیین و پس از آن بر روی محلات راهری، خندقبار و خیابان واقع در شهر قزوین در دو مقیاس محله و محدوده پیرامونی بررسی شد. در این مطالعه اسناد کتابخانهای، منابع تاریخی، مطالعات میدانی و بهویژه تحلیل نقشهها و تصاویر تاریخی (از اولین نقشه موجود مربوط به سال 1297 ه.ش تا به امروز) در جهت بررسی سیر تغییرات و تحولات مورد استفاده قرار گرفت. یافتهها در این مطالعه نشان داد که تغییرات و تحولات ایجاد شده در الگوهای ساختاری محله و همچنین ساختار تاریخی و عملکردی محدوده پیرامونی تأثیر گذاشته است. وضعیت حال حاضر بهگونهای است که بخشی از هویت و انسجام پیشین بخصوص در خطوط تاریخی دچار خدشه شده است. از این رو در کنار توجه به تداوم توسعههای شهر و تعادل بین وجود تاریخی و زندگی امروز، ضروری است تا ارزشهای تاریخی محدوده و محله در اولویت قرار گیرد تا به تبع آن تغییراتی در نظام ساختار و تاریخی محدوده انجام پذیرد.
نوع مطالعه: پژوهشي |
موضوع مقاله:
حفاظت و مرمت اشیاء و آرایههای معماری تاریخی- فرهنگی.
دریافت: 1404/1/28 | پذیرش: 1404/8/26 | انتشار: 1404/10/30
دریافت: 1404/1/28 | پذیرش: 1404/8/26 | انتشار: 1404/10/30
فهرست منابع
1. [بحرینی، حسین. (1393). تحلیل فضاهای شهری. تهران: مؤسسه انتشارات دانشگاه تهران.].
2. [بصیری، سمیه؛ وطن دوست، رسول؛ امامی، سید محمدامین و احمدی، حسین. (1393). تبیین مفهوم تمامیت در حوزه آثار موزهای از منظر تعیین مؤلفههای مؤثر بر آن. نشريه علمي مرمت و معماري ايران، ۴ (۸) :131-۱1۱. http://mmi.aui.ac.ir/article-1-126-fa.html].
3. [بصیری، سمیه؛ وطندوست، رسول؛ امامی، سید محمدامین و احمدی، حسین. (1393). سیر تاریخی و اندیشهای حفاظت میراث فرهنگی از منظر جایگاه مفهومی تمامیت (یکپارچگی). نشریه مطالعات اسلامی: تاریخ و فرهنگ، 46 (92)، 108-85. 10.22067/history.v46i9.28737].
4. [تاجاحمدی تبریزی، حنانه؛ و زمانیفرد، علی. (1399). رهیافتی بر جایگاه مدیریت تغییر در حفاظت از مناظر شهری تاریخی بررسی موردی: محدوده مرکزی بافت تاریخی قزوین. نشریه نامه معماری و شهرسازی، ۱۵ (۳۶)، ۲۶–۵. 10.30480/aup.2021.2754.1560].
5. [پرهیزکاری، مهرزاد. 1390. مجموعه مقالات قزوین: با نگاهی به بلدیه (جلد 1). تهران: نشر روناس.].
6. [پور بهادر، پوپک، و سمیه فدائینژاد بهرامجردی. 1397. بازشناسی چارچوب نظری رویکرد حفاظتی منظر شهری تاریخی. فصلنامه مطالعات شهر ایرانی اسلامی 8 (31): 63-73. http://noo.rs/wzF02].
7. [جیحانی، حمیدرضا، و پریچهر شفیعی. 1397. ارزیابی تغییر ساختار فضایی محدوده شهری محتشم کاشان. کاشانشناسی 2 (13): 31-48. 10.22052/2.13.31].
8. [جیحانی، حمیدرضا، و ثمینه صابری. 1401. ارزیابی یکپارچگی در محدودههای شهریِ تاریخی باتکیهبر مطالعۀ محلۀ سلطان امیراحمد کاشان و محدودههای پیرامون. دوفصلنامه معماری ایرانی. 22: 55-79. 10.22052/jias.2023.248282.1105].
9. [حاجی ملکی، الهام. (1389). مستندسازی و آسیبنگاری کاروانسرای تاریخی سعدالسلطنه (قزوین، محله راهری). سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان قزوین.].
10. [حناچی، پیروز؛ خادمزاده، محمد حسن و فراهانی، هانیه. (1402). نسبت اصالت و یکپارچگی در مرمت میراث معماری. مطالعات معماری ایران، 12(23)، 215-229. 10.22052/jias.2023.252972.1207].
11. [دبیرسیاقی، محمد. 1381. سیر تاریخی بنای شهر قزوین و بناهای آن از آغاز سال 1320 هجری شمسی. قزوین: حدیث امروز.].
12. [سازمان نقشهبرداری کشور. 1335. عکسهای هوایی مربوط به محدوده شهر قزوین (مقیاس 1:6000). تهران: سازمان نقشهبرداری کشور.].
13. [--. 1347. عکسهای هوایی مربوط به محدوده شهر قزوین (مقیاس 1:10000). تهران: سازمان نقشهبرداری کشور.].
14. [--. 1354. عکسهای هوایی مربوط به محدوده شهر قزوین (مقیاس 1:4000). تهران: سازمان نقشهبرداری کشور.].
15. [--. 1373. عکسهای هوایی مربوط به محدوده شهر قزوین (مقیاس 1:8000). تهران: سازمان نقشهبرداری کشور.].
16. [شرقی، علی، مسعود علیمردانی، یوسف جهانزمین، و شهرزاد جهانزمین. 1396. تحلیل و ارزیابی عوامل مؤثر بر انسجام کالبد شهری در فضاهای عمومی واقع در بافتهای تاریخی (نمونۀ موردی: مرکز محلۀ شهیدگاه اردبیل). نشریۀ مدیریت شهری 16(47): 301 316. http://ijurm.imo.org.ir/article-1-1775-fa.html].
17. [فدائینژاد، سمیه؛ عشرتی، پرستو؛ و حناچی، پیروز. (1398). اصالت و یکپارچگی در حفاظت منظر فرهنگی. تهران: انتشارات سمت.].
18. [فدائینژاد، سمیه؛ و عشرتی، پرستو. (1393). واکاوی مؤلفههای بازشناخت اصالت در حفاظت میراث فرهنگی. نشریه هنرهای زیبا معماری و شهرسازی، 19(4)، 86-77. 20.1001.1.22286020.1393.19.4.7.7].
19. [کاویان، مجتبی؛ مسعود، محمد و طالبیان، محمدحسن. (1398). بیان یکپارچگی در منظر؛ ارایه یک مدل مفهومی جدید. اندیشۀ معماری، 4(7)، 189-207. 10.30479/at.2020.12094.1378].
20. [گلریز، سید محمدعلی. 1369. مینودر یا بابالجنه قزوین، شرح حال و آثار رجال و دانشمندان قزوین. تهران: نشرطه، کتابهای جوانه.].
21. [مجابی، سید مهدی. 1388. در جستجوی هویت شهری قزوین. تهران: مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.].
22. [منصوری، امیر و دیزانی، احسان. (1397). سیر تحول سازمان فضایی شهر قزوین از ابتدا تا دوران معاصر. تهران: پژوهشکده نظر.].
23. [ورجاوند، پرویز. (1377). سیمای تاریخ و فرهنگ قزوین: فرهنگ سرزمین قزوین، نگرشی بر موقعیت، جمعیت، ... (جلد 2). تهران: نشر نی.].
ارسال پیام به نویسنده مسئول
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |